OGÓLNY PROGRAM TURNUSU LOGOPEDYCZNEGO

Program terapii zorientowanej na stymulację potencjału rozwojowego dziecka jest oparty na metodzie kompilacji różnych strategii terapeutycznych tworzących spójny model oddziaływań polisystemowych z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka. 

 

ZAJĘCIA GRUPOWE PROWADZONE PRZEZ TERAPEUTKI PODCZAS TURNUSU LOGOPEDYCZNEGO TO: 

 

Interakcyjna terapia komunikacji w parach  

Nawiązanie i utrzymanie kontaktu społecznego stanowi jedną z nadrzędnych kompetencji decydujących o potencjale rozwojowym dziecka. Interakcyjna terapia komunikacji ma na celu kompensację deficytów w obszarze nawiązywania przez dziecko kontaktu werbalnego i pozawerbalnego z drugim dzieckiem. Cele terapeutyczne zakładają tworzenie wspólnego pola uwagi, stymulację inicjatywy komunikacyjnej i wzrost spontanicznej aktywności słownej. Rozwój mowy nie jest kompletny, jeśli język nie pełni w nim funkcji komunikacyjne. Z tego powodu terapia komunikacji stanowi uzupełnienie terapii logopedycznej w jej wymiarze funkcjonalnym. 

 

Bajka psychoedukacyjna połączona z masażem relaksacyjnym 

Celem bajki psychoedukacyjnej jest  rozwój kompetencji komunikacyjnych  i psychospołecznych dziecka poprzez  uwrażliwienie go  na przekaz słowny powiązany z ekspresją emocji w kontekście interakcji społecznej. Dziecko obserwuje, skupiając swoją uwagę wzrokową i słuchową, jak zmienia się charakter wypowiedzi w zależności od kontekstu sytuacyjnego. Uczy się reguł społecznych i zasad budujących relacje interpersonalne. Związane z przeżyciami bohaterów bajki emocje są uzewnętrzniane w sposób werbalny i pozawerbalny, co stanowi element naturalnego kształtowania się w dziecku wzorców reakcji o charakterze psychospołecznym. 

 

Towarzyszący bajce masaż relaksacyjny ma na celu stymulację systemu taktylnego, mającego pozytywny wpływ na rozwój psychoruchowy dziecka, oraz budowanie terapeutycznego, opartego na poczuciu bezpieczeństwa i bliskości kontaktu z mamą. Masaż dostarcza kontrolowaną ilość bodźców sensorycznych, dotykowych i proprioceptywnych. Stymuluje i rozluźnia mięśnie, poprawiając przy tym funkcjonowanie wielu układów. Tym samym wpływa na polepszenie samopoczucia i jest dobrym sposobem na obniżenie napięcia psychoruchowego dziecka, pojawiającego się zwłaszcza pod koniec dnia. 

 

Ćwiczenia koordynacyjne z zakresu motoryki dużej i małej  

Ćwiczenia koordynacyjne z zakresu motoryki dużej dotyczą przekraczania linii środkowej ciała. Koncentrują się na zadaniach wymagających łatwego dwustronnego ( lewa/prawa) ruchu poprzez linię środkową ciała. Ruchy przekraczające linię środkową pomagają zintegrować widzenie obuoczne, słyszenie obuuszne oraz prawą i lewą stronę ciała i mózgu. Pomagają też w usprawnianiu koordynacji góra – dół, przód – tył, prawo – lewo, zarówno dla dużej motoryki jak i dla umiejętności związanych z motoryką małą.

Ćwiczenia na przekraczanie linii środka mają za zadanie stymulować i tworzyć nowe połączenia pomiędzy prawą i lewą półkulą mózgową i znajdującymi się tam ośrodkami oraz wzmacniać ciało modzelowate. Stare, już istniejące połączenia nerwowe udrożniają się i umacniają. W ten sposób następuje lepsza integracja pracy obu półkul mózgu.

Ruchy naprzemienne aktywizują obie półkule mózgu jednocześnie i integrują ich pracę. Dzięki temu rozwija się koordynacja  ciała oraz zwiększa się świadomość środka ciała i mięśni posturalnych.

Ćwiczenia koordynacyjne mają pozytywny wpływ na każdego. Dają nam harmonijną współpracę między lewą i prawą półkulą mózgową. Ruch naprzemienny ułatwia uczenie się. Gdy go zabraknie, odpowiednia ilość połączeń nerwowych w mózgu nie ma szansy sie rozwinąć, co prowadzi do nadpobudliwości oraz trudności w uczeniu się.

Komunikacja językowa i motoryka precyzyjna, czyli precyzyjne ruchy dłoni i palców oraz funkcja manipulacyjna dłoni pod kontrolą wzroku, to funkcje wyższych czynności mózgowych, które są ze sobą mocno powiązane. 

Ośrodki w korze mózgowej sensomotorycznej  odpowiedzialne za obie te funkcje leżą w bezpośrednim sąsiedztwie, dlatego stymulacja dłoni pobudza w mózgu nie tylko ośrodek odpowiedzialny za dłonie, ale i ośrodek ruchowy mowy. Stymulując dłonie wysyłamy impulsy dystalne, a odpowiedź dotyczy zarówno zmiany napięcia mięśniowego dłoni, jak i obszaru jamy ustnej. Dlatego ćwiczenia manipulacyjne poprawiające motorykę precyzyjną oraz masaże dłoni wpływają różnież na poprawę artykulacji. 

 

Ćwiczenia sensomotoryczne 

Sensomotoryka to zagadnienie związane z procesami integracji sensorycznej, a dokładniej z mechanizmami kontroli ustawienia segmentów ciała względem siebie i ich synchronizacją w działaniu. Sensomotoryka to odczuwanie położenia poszczególnych części ciała podczas wykonywania ruchu. Przy nieprawidłowym napięciu mięśniowym oraz błędnym działaniu układu proprioceptywnego (czucie głębokie) zaburzeniu ulega sensomotoryka. Stąd problemy z chodzeniem naprzemiennym, podnoszeniem nóg lub rąk na odpowiednią wysokość czy chwytaniem z właściwą siłą przedmiotów. Aby usprawnić pracę systemu sensomotorycznego wykonuje się ćwiczenia mające na celu regulację napięcia mięśniowego w poszczególnych częściach ciała oraz poprawę czucia głębokiego i powierzchownego. W trakcie zajęć sensomotorycznych dzieci trenują umiejętności czuciowe oraz manipulacyjne. Ze względu na bliskie sąsiedztwo obszarów mózgowych odpowiedzialnych za funkcjonowanie rąk i aparatu mowy, usprawnianie dłoni ma kluczowe znaczenie dla procesu nadawania mowy.

 

Integrujące ćwiczenia polisensoryczne  

Ćwiczenia te można określić jako stymulację wielozmysłową, mającą na celu dostarczenie dziecku wielu rozmaitych bodźców zmysłowych, pobudzających jego wszechstronny rozwój. Informacje, które mózg otrzymuje, mogą pochodzić nie tylko z pięciu podstawowych zmysłów: zmysłu dotyku, węchu, smaku, słuchu i wzroku, ale i z trzech układów sensorycznych: przedsionkowego, proprioceptywnego i dotykowego. Nie tylko powinny one funkcjonować prawidłowo, ale także ze sobą współpracować. W przeciwnym razie dziecko ma kłopoty dotyczące interakcji z otoczeniem, a także rozpoznawaniem sygnałów wysyłanych przez własny organizm. Przebieg procesu integracji zmysłów decyduje o jakości wykonywanych przez dziecko ruchów, rozwoju świadomości własnego ciała i sposobie postrzegania świata. Tylko przy dobrej integracji bodźców sensorycznych człowiek może się odpowiednio zachowywać w danej sytuacji i prawidłowo rozwijać. Integracyjne ćwiczenia polisensoryczne są nie tylko źródłem stymulacji neurofizjologicznej, ale też wspaniałą okazją wzbudzenia w dziecku naturalnej ciekawości świata, radości płynącej z odkrywania nowych doznań i lepszego poznawania siebie oraz własnego ciała

 

Stymulacja układu przedsionkowego: skakanie na trampolinie lub piłce, turlanie się, huśtanie i podrzucanie na chuście, kręcenie się wokół własnej osi, chodzenie po przeszkodach. 

Stymulacja układu dotykowego: chodzenie gołymi nogami po materiałach z różnej faktury np. po dywanie, wycieraczkach, papierze, foli, chodzenie po produktach sypkich, dotykanie rękami przedmiotów szorstkich i gładkich, mokrych i suchych, zimnych i ciepłych, mieszanie w miskach, wykonywanie masażyków.

Stymulacja układu proprioceptywnego: uciskanie ciała dziecka, zabawa "naleśnik" – owijanie dziecka w koc lub karimatę, wałkowanie dziecka dużą piłką, ściskanie dłońmi piłeczek, przeciąganie liny, przepychanie skrzyń, wypełnionych kartonów, podnoszenie butelek z wodą, noszenie przez dziecko obciążonej kamizelki. 

 

Terapia zajęciowa  

Terapia zajęciowa jest formą pracy, która poprzez praktyczne działanie ma na celu usprawnienie sfery fizycznej, psychicznej oraz społecznej. W jej ramach prowadzone są zajęcia wykorzystujące elementy arteterapii – dzieci przygotowują różnego rodzaju prace plastyczne. Zajęcia mają na celu doskonalenie sprawności fizycznej w zakresie małej motoryki, pozwalają na podejmowanie samodzielnych decyzji dotyczących wykonywanych dekoracji, a także umożliwiają współdziałanie w grupie rówieśniczej. Taka forma aktywności pozwala też na doświadczenie efektywności własnego działania – dzieci mają 

możliwość podejmowania czynności, które niosą za sobą namacalny skutek w postaci wykonanej dekoracji. 

Podczas pracy na naszym turnusie zajęcia arteterapeutyczne poprzedzane są elementami terapii ręki, a dokładniej mieszaniem sypkich materiałów takich, jak kasza manna czy ryż. 

Ze względu na bliskość anatomiczną w korze mózgowej ośrodków, które są odpowiedzialne za ruchy rąk i sprawność języka, funkcjonalnie występuje pomiędzy nimi ścisła zależność.

elżbieta kud-Czupil 

neurologopeda

gabinet logopedyczny

Owczarska 30, wrocław

tel. 795-180-765